آموزش های ویژه

راهنمای جامع کوددهی ذرت

برای دستیابی به عملکرد حداکثری، پر شدن کامل دانه‌ها و ساقه‌های مقاوم در برابر ورس (خوابیدگی)، مدیریت تغذیه ذرت در مراحل مختلف رشد حیاتی است. در این راهنما، نقش  فرگام شیمی پارس در وزن‌گیری دانه‌ها، نیتروژن و فسفر در رشد رویشی و توسعه ریشه، و روی در افزایش باروری و سلامت گیاه به صورت تخصصی بررسی شده است.

راهنمای کاربردی کشاورزان برای ذرت (دو بخش)

بخش اول: ذرت و نشانه‌های کیفیت
بخش دوم: راهنمای کود‌دهی ذرت

 

 

بخش اول: ذرت و نشانه‌های کیفیت

ذرت یکی از مهم‌ترین غلات جهان است که به عنوان غذای انسان، خوراک دام و ماده اولیه صنایع تبدیلی (نشاسته، روغن و سوخت‌های زیستی) نقشی استراتژیک ایفا می‌کند. کیفیت ذرت (به‌ویژه ذرت شیرین یا علوفه‌ای و دانه‌ای) مستقیماً با مدیریت تغذیه، زمان دقیق برداشت و رطوبت دانه در زمان پس از برداشت ارتباط دارد. ذرت باکیفیت باید دارای دانه‌های پر، منظم، شیرین و عاری از هرگونه آفت‌زدگی و قارچ باشد.

1-نشانه‌های کیفیت خوب ذرت

  • رنگ: دانه‌ها باید دارای رنگ زرد درخشان، یکنواخت و بدون لکه‌های قهوه‌ای یا کدر باشند. غلاف خارجی (پوست دور بلال) باید سبز تیره و شاداب باشد؛ زرد یا قهوه‌ای بودن غلاف نشانه کهنگی و از دست رفتن رطوبت است.
  • بافت و درجه رسیدگی: با فشار دادن ناخن روی دانه ذرت شیرین، باید مایع شیری‌رنگ و غلیظی خارج شود (مرحله خمیری یا شیری دانه). سفت و نشاسته‌ای شدن بیش از حد دانه نشانه برداشت دیرهنگام، و آبکی بودن آن نشانه برداشت زودهنگام است.
  • اندازه و پر بودن دانه: دانه‌ها باید تا انتهای بلال (نوک بلال) به صورت منظم، فشرده و بدون فاصله چیده شده باشند. بلال‌هایی که انتهای آن‌ها فاقد دانه است، گرده‌افشانی ضعیف و کیفیت پایینی داشته‌اند.
  • تازگی: کاکل ذرت (ابریشم انتخابی بلال) در زمان برداشت باید مرطوب و قهوه‌ای روشن باشد. خشک و شکننده شدن بیش از حد کاکل و چروکیدگی دانه‌ها نشان‌دهنده طولانی شدن زمان پس از برداشت است.
  • ظاهر خارجی: بلال باید عاری از علائم کرم‌خوردگی (کرم بلال ذرت)، هرگونه ترشحات چسبنده، کپک‌های قارچی (مانند فوزاریوم یا سیاه‌کدگی) و علائم پوسیدگی باشد.

2-درجه‌بندی کیفی ذرت بر اساس استانداردهای تجاری

       درجه کیفی                                                                                                                     مشخصات
ممتاز(صادراتی)بلال‌های کاملاً یکدست، دانه‌ها تا انتها پر و منظم، بدون هیچ‌گونه کرم‌خوردگی یا آسیب مکانیکی، رنگ سبز تیره غلاف، رطوبت بهینه دانه (ذرت شیرین ۷۰ تا ۷۴ درصد) و طعم کاملاً شیرین و ترد.
درجه یکبلال‌های دارای پرشدگی مناسب (حداقل ۹۰ درصد طول بلال دارای دانه)، آسیب‌های جزئی ظاهری کمتر از ۵ درصد، فاقد آفات و کپک‌زدگی، مناسب برای بسته‌بندی فروشگاهی و مصرف تازه.
درجه دوبلال‌هایی با اندکی نامنظمی در دانه، پرشدگی متوسط (۷۵ تا ۹۰ درصد)، مجاز به داشتن آسیب‌های فیزیکی بسیار کم در زمان برداشت، مناسب برای صنایع فرآوری (کنسرو و انجماد سریع).
درجه سه دانه‌های نامنظم، بلال‌های ناقص یا آسیب‌دیده از آفت، بدون کپک‌های سمی، مناسب برای تولید دانه خوراک دام، نشاسته‌گیری و الکل‌سازی.
بخش دوم: راهنمای کود‌دهی ذرت

ذرت گیاهی با رشد سریع و پتانسیل تولید بسیار بالا است و به همین دلیل نیاز شدیدی به جذب عناصر غذایی در دوره‌های فشرده رشد خود دارد. تغذیه اصولی ذرت، ضامن افزایش تناژ در هکتار و بهبود کیفیت دانه‌ها است.

1-نیازهای غذایی گیاه ذرت

  • نیتروژن (N): موتور محرک رشد ذرت است. ذرت برای توسعه برگ‌ها، ساقه و فتوسنتز به مقادیر زیادی نیتروژن نیاز دارد. کمبود آن سبب زردی برگ‌های پایینی به شکل V و کاهش شدید عملکرد می‌شود.
  • فسفر (P): نقشی حیاتی در توسعه ریشه در مراحل اولیه رشد، پنجه‌زنی و بعد از آن در تلقیح و تشکیل دانه‌ها دارد. کمبود آن سبب ارغوانی شدن برگ‌های جوان می‌شود.
  • پتاسیم (K): به افزایش ضخامت ساقه و جلوگیری از ورس (خوابیدگی بوته) کمک کرده و مقادیر بالای پتاسیم در مرحله پر شدن دانه، انتقال مواد قندی به بلال را بهبود می‌دهد.
  • عناصر کم‌مصرف (روی، آهن، بور): ذرت به عنصر روی (Zn) به شدت حساس است. کمبود روی باعث ایجاد نوارهای سفید یا زرد در برگ‌های جوان می‌شود. بور نیز برای بهبود گرده‌افشانی و پر شدن کامل بلال ضروری است.

2- انواع کود مناسب

  • کودهای آلی: کود دامی کاملاً پوسیده، کود مرغی فرآوری‌شده و اسید هیومیک برای افزایش ماده آلی خاک و بهبود جذب عناصر.
  • کودهای شیمیایی: اوره، فسفات دی‌آمونیوم (DAP)، سوپرفسفات تریپل (TSP)، سولفات پتاسیم (SOP)، کلرید پتاسیم (MOP)، نیترات کلسیم و کودهای کامل میکرو.
  • کودهای میکروبی: باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن و باکتری‌های حل‌کننده فسفر و پتاسیم جهت افزایش حلالیت عناصر در خاک.

3-برنامه زمان‌بندی و مراحل کوددهی ذرت

مرحله اول: قبل از کاشت (پایه)
  • زمان مصرف: در زمان آماده‌سازی زمین و قبل از دیسک زدن.
  • هدف: تقویت ریشه‌زایی اولیه، تامین پایه نیتروژن و فسفر برای جوانه‌زنی یکنواخت.
  • کودهای پیشنهادی: کود دامی پوسیده به میزان ۱۵ تا ۲۰ تن/هکتار + کود فسفات دی‌آمونیوم به میزان ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم/هکتار + سولفات پتاسیم به میزان ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم/هکتار + سولفات روی به میزان ۳۰ تا ۴۰ کیلوگرم/هکتار.
مرحله دوم: ۴ تا ۶ برگی (شروع رشد سریع)
  • زمان مصرف: همزمان با وجین یا اولین کولتیواتور.
  • هدف: تحریک رشد رویشی، افزایش ارتفاع بوته و توسعه پهنک برگ‌ها.
  • کودهای پیشنهادی: اوره (به صورت سرک) به میزان ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم/هکتار + اسید هیومیک به میزان ۵ تا ۱۰ لیتر/هکتار همراه آبیاری + کود کلات روی به میزان ۱.۵ تا ۲ کیلوگرم/هکتار به صورت محلول‌پاشی.
مرحله سوم: ۸ تا ۱۰ برگی (پیش از ظهور گل‌آذین نر)
  • زمان مصرف: فاز رشد فعال و سریع رویشی.
  • هدف: آماده‌سازی بوته برای گل‌دهی و افزایش تعداد ردیف دانه در بلال آتی.
  • کودهای پیشنهادی: اوره به میزان ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم/هکتار همراه آبیاری + کود کامل ۲۰-۲۰-۲۰ به میزان ۳ تا ۴ کیلوگرم/هکتار به همراه اسید آمینه به میزان ۱.۵ تا ۲ لیتر/هکتار به صورت محلول‌پاشی.
مرحله چهارم: ظهور تاسل (گل‌آذین نر) و ابریشم‌کشی (کاکل زدن)
  • زمان مصرف: قبل از شروع گرده‌افشانی.
  • هدف: بهبود تلقیح دانه‌ها، جلوگیری از پوک شدن نوک بلال و افزایش مقاومت به تنش‌های گرمایی.
  • کودهای پیشنهادی: سولوپتاس (پتاسیم بالا) به میزان ۵۰ تا ۷۰ کیلوگرم/هکتار همراه آبیاری + اسید بوریک یا بور مایع به میزان ۱.۵ تا ۲ لیتر/هکتار به صورت محلول‌پاشی.
مرحله پنجم: تشکیل دانه تا پر شدن دانه (شیری و خمیری)
  • زمان مصرف: پس از پایان گرده‌افشانی و شروع تشکیل دانه‌ها.
  • هدف: افزایش وزن هزار دانه، درشتی دانه‌ها و تجمع نشاسته در بلال.
  • کودهای پیشنهادی: سولوپتاس به میزان ۵۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم/هکتار (تقسیط در دو نوبت به فاصله ۱۰ روز همراه آبیاری). توجه: مصرف نیتروژن در این مرحله باید به شدت کاهش یافته یا قطع شود تا از تجمع نیترات و تاخیر در رسیدن دانه جلوگیری گردد.

4-مقادیر دقیق مصرف سالانه کود برای ذرت

  • کود دامی پوسیده: ۱۵ تا ۲۰ تن/هکتار
  • کود فسفات دی‌آمونیوم: ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم/هکتار
  • کود سولفات پتاسیم گرانوله (پایه): ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم/هکتار
  • کود اوره (مجموع دفعات سرک): ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم/هکتار
  • کود سولوپتاس (مراحل پایانی): ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم/هکتار
  • اسید هیومیک: ۵ تا ۱۰ لیتر/هکتار
  • کود کامل ۲۰-۲۰-۲۰: ۳ تا ۴ کیلوگرم/هکتار
  • کود کلات روی: ۱.۵ تا ۲ کیلوگرم/هکتار
  • کود سولفات روی (خاکی): ۳۰ تا ۴۰ کیلوگرم/هکتار
  • اسید آمینه: ۱.۵ تا ۲ لیتر/هکتار
  • بور مایع: ۱.۵ تا ۲ لیتر/هکتار

5-مقدار مصرف تقریبی برای هر تک‌بوته (گرم بر گیاه)

در مزارع ذرت با تراکم استاندارد (حدود ۷۰,۰۰۰ تا ۸۰,۰۰۰ بوته در هکتار):
  • نیتروژن خالص: ۴ تا ۵ گرم/گیاه در طول فصل رشد.
  • فسفر خالص (P2O5P_2O_5): ۱.۵ تا ۲.۵ گرم/گیاه در طول فصل رشد.
  • پتاسیم خالص (K2OK_2O): ۳.۵ تا ۴.۵ گرم/گیاه در طول فصل رشد.

توصیه‌های اجرایی مهم

  1. مدیریت مصرف نیتروژن: اوره باید به صورت تقسیطی مصرف شود. مصرف یکجای اوره باعث آبشویی نیتروژن و آلودگی آب‌های زیرزمینی می‌شود. پس از مرحله شیری شدن دانه، مصرف هرگونه کود نیتروژنه را قطع کنید.
  2. حساسیت به روی: ذرت واکنش بسیار مثبتی به محلول‌پاشی روی در مراحل اولیه رشد (۴ تا ۶ برگی) نشان می‌دهد. این اقدام پتانسیل باردهی بوته را به شدت افزایش می‌دهد.
  3. تطبیق با آزمون خاک: برنامه کودی فوق عمومی است؛ حتماً قبل از کاشت آزمون خاک تهیه کنید تا مقادیر فسفر و پتاسیم با توجه به بافت و میزان شوری خاک بهینه شوند.
 
After
Before
فرگام شیمی پارس

«با تکیه بر دانش فنی و تجربه تخصصی، برای هر محصول راهنمایی‌های دقیق کوددهی ارائه می‌دهیم تا به رشد بهتر، کیفیت بالاتر و برداشت پربارتر کمک شود.در ضمن این پیشنهاد به صورت کلی می باشد و برای نتیجه گیری بهتر حتماً از آنالیز خاک و نظر کارشناسان کشاورزی گروه فرگام شیمی پارس استفاده نمایید.»

مهندس محمدجواد طاهری

مدیرعامل

جزئیات آموزش

راهنمای کوددهی ذرت
گروه فرگام شیمی پارس
1 فروردین 1404

میانبر

جهت رفتن به صفحات دیگر به لینک های زیر مراجعه کنید .

آماده رشد هستید؟

بیایید امروز صحبت کنیم!

تلفن پشتیبانی 24/7: 46220136-086

fargam2025@gmail.com

استان مرکزی ، خمیــن ، خیابان شریعتی ، مجتمع الماس شهر

سبد خرید (0 آیتم)