1-نیازهای غذایی گیاه خرما

• نیتروژن (N):برای رشد برگ‌ها، تقویت رشد رویشی و افزایش توان درخت در تشکیل خوشه‌های بیشتر ضروری است.
• فسفر (P):در رشد ریشه، گل‌دهی، تشکیل میوه و انتقال انرژی نقش مهمی دارد.
• پتاسیم (K):مهم‌ترین عنصر در افزایش اندازه میوه، بهبود قند، رنگ، کیفیت و ماندگاری خرما است.
• کلسیم (Ca):در استحکام بافت، کاهش ترک‌خوردگی و حفظ سلامت میوه و ریشه مؤثر است.
• گوگرد (S):برای ساخت پروتئین و بهبود فعالیت‌های متابولیکی گیاه اهمیت دارد.
• روی (Zn):در رشد جوانه‌ها، گرده‌افشانی و افزایش عملکرد نقش دارد.
• بور (B):در گرده‌افشانی، تشکیل میوه و کاهش ریزش خوشه مؤثر است.
• آهن (Fe):برای جلوگیری از زردی برگ‌ها و حفظ فتوسنتز ضروری است.

2-انواع کود مناسب

• کودهای آلی:کود دامی کاملاً پوسیده، کمپوست و ورمی‌کمپوست برای بهبود ساختمان خاک و افزایش ماده آلی بسیار مفید هستند.
• کودهای شیمیایی:سولفات آمونیوم، سوپرفسفات تریپل، سولفات پتاسیم، نیترات کلسیم و کودهای کامل NPK در برنامه تغذیه خرما کاربرد دارند.
• کودهای میکروبی:باکتری‌های حل‌کننده فسفر و محرک رشد ریشه می‌توانند جذب عناصر غذایی را بهبود دهند و کارایی کودها را افزایش دهند.

3-برنامه کوددهی از نشو و نما تا برداشت

مرحله: چالکود زمستانه

• زمان مصرف: دی و بهمن
• هدف: تأمین ذخیره غذایی ریشه و آماده‌سازی درخت برای فصل رشد
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: کود دامی پوسیده ۲۰ تا ۳۰ تن/هکتار + سوپرفسفات تریپل ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم/هکتار + سولفات پتاسیم ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم/هکتار

مرحله: پیش از گرده‌افشانی

• زمان مصرف: اواخر زمستان تا اوایل بهار
• هدف: تقویت جوانه‌ها، بهبود گرده‌افشانی و افزایش تشکیل میوه
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: محلول‌پاشی کود کامل حاوی روی و بور ۲ تا ۳ کیلوگرم/هکتار + اسید آمینه ۱ تا ۲ لیتر/هکتار

مرحله: تشکیل میوه

• زمان مصرف: پس از گرده‌افشانی و در شروع تشکیل میوه
• هدف: کاهش ریزش میوه و تقویت رشد اولیه آن
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: نیترات کلسیم ۷۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم/هکتار همراه آبیاری + کودهای کامل NPK به مقدار ۵ تا ۱۰ کیلوگرم/هکتار

مرحله: رشد میوه

• زمان مصرف: دوره رشد سریع و پر شدن میوه
• هدف: افزایش اندازه، وزن، قند و کیفیت نهایی خرما
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: سولفات پتاسیم ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم/هکتار + اسید هیومیک ۱۵ تا ۲۰ لیتر/هکتار

مرحله: پس از برداشت

• زمان مصرف: پایان فصل برداشت
• هدف: جبران مواد غذایی مصرف‌شده و آماده‌سازی درخت برای سال بعد
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: کود دامی پوسیده ۱۰ تا ۱۵ تن/هکتار + کود فسفره و پتاسه بر اساس آزمون خاک

4-مقادیر دقیق کود برای هر دوره رشد گیاه

کود دامی پوسیده:
۲۰ تا ۳۰ تن/هکتار در چالکود زمستانه
سوپرفسفات تریپل:
۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم/هکتار
سولفات پتاسیم:
۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم/هکتار
نیترات کلسیم:
۷۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم/هکتار
اسید هیومیک:
۱۵ تا ۲۰ لیتر/هکتار
کود کامل NPK:
۵ تا ۱۰ کیلوگرم/هکتار در محلول‌پاشی یا همراه آبیاری
کود کلات روی و بور:
۲ تا ۳ کیلوگرم/هکتار
اسید آمینه:
۱ تا ۲ لیتر/هکتار

5-مقدار مصرف تقریبی برای هر درخت

در نخل‌های جوان:

• کود دامی پوسیده ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم/گیاه
• نیتروژن خالص ۱۰۰ تا ۲۰۰ گرم/گیاه
• فسفر خالص ۵۰ تا ۸۰ گرم/گیاه
• پتاسیم خالص ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم/گیاه

در نخل‌های بارور:

• کود دامی پوسیده ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم/گیاه
• نیتروژن خالص ۶۰۰ تا ۹۰۰ گرم/گیاه
• فسفر خالص ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم/گیاه
• پتاسیم خالص ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ گرم/گیاه

توصیه‌های اجرایی مهم

• مصرف متعادل نیتروژن:مصرف بیش از حد نیتروژن باعث رشد رویشی زیاد و کاهش کیفیت میوه می‌شود.
• تأمین پتاسیم کافی:پتاسیم در افزایش اندازه، شیرینی و بازارپسندی خرما نقش کلیدی دارد و نباید در مراحل رشد میوه محدود شود.
• استفاده از ریزمغذی‌ها:روی و بور برای گرده‌افشانی، تشکیل میوه و کاهش ریزش بسیار مهم هستند.
• مدیریت آبیاری:کوددهی باید همراه با آبیاری منظم و متناسب با شرایط اقلیمی انجام شود تا جذب عناصر غذایی به‌خوبی صورت گیرد.
• تنظیم برنامه بر اساس آزمون خاک:برنامه نهایی کوددهی باید بر پایه آزمون خاک، سن درخت و شرایط مزرعه تنظیم شود تا بیشترین بازدهی به دست آید.