1-نیازهای غذایی گیاه خربزه

• نیتروژن (N): برای رشد سریع شاخه و برگ‌ها در ابتدای دوره. مصرف بیش از حد آن باعث دیررسی، کاهش قند و نازک شدن پوست میوه می‌شود.
• فسفر (P): جهت تحریک ریشه‌زایی اولیه، پنجه‌زنی بوته و افزایش گلدهی.
• پتاسیم (K): انتقال‌دهنده مواد قندی به میوه، بهبود طعم و عطر، درشت شدن خربزه و افزایش ضخامت پوست آن.
• کلسیم (Ca): پیشگیری از پوسیدگی گلگاه، سفت شدن بافت میوه و جلوگیری از ترک‌خوردگی‌های فیزیولوژیک.
• عناصر کم‌مصرف (روی، آهن، بور و منگنز): بهبود عملکرد آنزیمی، افزایش باروری گل‌ها و جلوگیری از زردی برگ‌ها.

2-انواع کود مناسب

• کودهای آلی: کود دامی کاملاً پوسیده، کود مرغی فرآوری‌شده، اسید هیومیک و اسیدهای آمینه جهت کاهش استرس‌های محیطی.
• کودهای شیمیایی: اوره، سولفات آمونیوم، سوپرفسفات تریپل، سولفات پتاسیم، نیترات کلسیم و کودهای کامل NPK (مانند ۱۰-۵۲-۱۰، ۲۰-۲۰-۲۰ و ۱۲-۱۲-۳۶).
• کودهای میکروبی: باکتری‌های حل‌کننده فسفر و پتاسیم برای بهبود جذب از خاک‌های قلیایی.

3-برنامه کود‌دهی از نشو و نما تا برداشت

مرحله رشد: آماده‌سازی خاک (پایه)

• زمان دقیق مصرف: قبل از کاشت بذر یا انتقال نشا
• هدف از کوددهی: تقویت فیزیکی و شیمیایی بستر کاشت
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: کود دامی پوسیده: ۱۵ تا ۲۰ تن/هکتار + سوپرفسفات تریپل: ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم/هکتار + سولفات پتاسیم سنگی: ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم/هکتار

مرحله رشد: استقرار نشا و شروع رشد

• زمان دقیق مصرف: ۱۰ تا ۱۵ روز پس از کاشت
• هدف از کوددهی: توسعه سیستم ریشه‌ای و تقویت بوته جوان
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: کود فسفر بالا (مانند ۱۰-۵۲-۱۰): ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم/هکتار + اسید هیومیک: ۵ تا ۸ لیتر/هکتار

مرحله رشد: پیش از گلدهی (شاخه‌دهی)

• زمان دقیق مصرف: قبل از ظهور اولین گل‌ها
• هدف از کوددهی: افزایش شاخه‌های جانبی و تعداد گل‌های ماده
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: کود کامل ۲۰-۲۰-۲۰: ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم/هکتار + محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی (روی و بور): ۲ کیلوگرم در هزار لیتر آب

مرحله رشد: تشکیل میوه (گردو شدن)

• زمان دقیق مصرف: پس از گرده‌افشانی و لقاح
• هدف از کوددهی: جلوگیری از ریزش میوه جوان و تقویت پوست
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: نیترات کلسیم: ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم/هکتار + محلول‌پاشی اسید آمینه: ۱.۵ تا ۲ لیتر در هزار لیتر آب

مرحله رشد: رشد و درشت شدن میوه

• زمان دقیق مصرف: اواسط دوره رشد میوه
• هدف از کوددهی: افزایش سایز، وزن‌گیری و کیفیت بافت
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: کود پتاسیم بالا (مانند ۱۲-۱۲-۳۶): ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرم/هکتار (در ۲ نوبت همراه با آبیاری)

مرحله رشد: قبل از برداشت (توری کشیدن)

• زمان دقیق مصرف: ۱۵ روز قبل از برداشت
• هدف از کوددهی: افزایش تجمع قند و سفت شدن پوست
• نوع و مقدار کود پیشنهادی: سولفات پتاسیم محلول در آب (سولپوتاس): ۱۵ تا ۲۰ کیلوگرم/هکتار

4-مقادیر دقیق کود برای هر دوره رشد گیاه

نوع کود مصرفی: کود دامی پوسیده

• دوز و مقدار مصرف در هکتار: ۱۵ تا ۲۰ تن/هکتار
• شیوه استفاده: مخلوط با خاک سطحی در زمان آماده‌سازی

نوع کود مصرفی: نیتروژن خالص (اوره یا سولفات آمونیوم)

• دوز و مقدار مصرف در هکتار: ۱۰۰ تا ۱۲۰ کیلوگرم/هکتار
• شیوه استفاده: همراه با آب آبیاری (تقسیم شده در طول رشد رویشی)

نوع کود مصرفی: فسفر خالص (سوپرفسفات تریپل)

• دوز و مقدار مصرف در هکتار: ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم/هکتار
• شیوه استفاده: مصرف خاکی پیش از کاشت

نوع کود مصرفی: پتاسیم خالص (سولفات پتاسیم)

• دوز و مقدار مصرف در هکتار: ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم/هکتار
• شیوه استفاده: تقسیم شده در مراحل پایه و اواسط رشد میوه

نوع کود مصرفی: اسید هیومیک مایع

• دوز و مقدار مصرف در هکتار: ۶ تا ۸ لیتر/هکتار
• شیوه استفاده: مصرف همراه آب آبیاری در ابتدای دوره

نوع کود مصرفی: نیترات کلسیم

• دوز و مقدار مصرف در هکتار: ۳۰ تا ۴۰ کیلوگرم/هکتار
• شیوه استفاده: همراه با آبیاری در فاز فندقی تا گردو شدن میوه

نوع کود مصرفی: کود کلات آهن

• دوز و مقدار مصرف در هکتار: ۵ تا ۱۰ کیلوگرم/هکتار
• شیوه استفاده: همراه با آب آبیاری در صورت بروز زردی برگ‌ها

نوع کود مصرفی: محلول‌پاشی فروت ست یا میکرو

• دوز و مقدار مصرف در هکتار: ۲ لیتر در هزار لیتر آب
• شیوه استفاده: محلول‌پاشی روی برگ‌ها قبل از باز شدن گل‌ها

5-مقدار مصرف تقریبی برای هر بوته (در سیستم‌های کشت جوی و پشته یا قطره‌ای)

وضعیت رشد بوته خربزه: بوته جوان (قبل از گلدهی)

• کود دامی پوسیده: ۱ تا ۲ کیلوگرم/گیاه
• نیتروژن خالص: ۵ تا ۸ گرم/گیاه
• فسفر خالص: ۸ تا ۱۰ گرم/گیاه
• پتاسیم خالص: ۴ تا ۶ گرم/گیاه
• کلسیم (به عنوان مکمل): ۲ تا ۴ گرم/گیاه

وضعیت رشد بوته خربزه: بوته در فاز گلدهی و لقاح

• کود دامی پوسیده: –
• نیتروژن خالص: ۱۰ تا ۱۲ گرم/گیاه
• فسفر خالص: ۶ تا ۸ گرم/گیاه
• پتاسیم خالص: ۱۰ تا ۱۲ گرم/گیاه
• کلسیم (به عنوان مکمل): ۵ تا ۸ گرم/گیاه

وضعیت رشد بوته خربزه: بوته در فاز رشد سریع میوه

• کود دامی پوسیده: –
• نیتروژن خالص: ۸ تا ۱۰ گرم/گیاه
• فسفر خالص: ۳ تا ۵ گرم/گیاه
• پتاسیم خالص: ۲۰ تا ۳۰ گرم/گیاه
• کلسیم (به عنوان مکمل): ۸ تا ۱۰ گرم/گیاه
  
  

  توصیه‌های اجرایی مهم

  • مدیریت نیتروژن: هشدار جدی نسبت به کاهش مصرف نیتروژن در اواخر دوره رشد جهت جلوگیری از افت کیفیت و ماندگاری.
  • محلول‌پاشی: تأکید ویژه بر محلول‌پاشی روی و بور برای بهبود تلقیح و کلسیم برای افزایش سفتی بافت و جلوگیری از ترک‌خوردگی.
  • تأکید بر آزمون خاک: متخصص همواره ضرورت انجام آزمون خاک و برگ پیش از اجرای برنامه‌ها را یادآوری کرده است.
  • مدیریت آبیاری: یادآوری اینکه تغذیه بدون مدیریت دقیق آبیاری (به‌ویژه در هندوانه و خربزه) منجر به شکست در رسیدن به کیفیت مطلوب می‌شود.