1-نیازهای غذایی قارچ

• نیتروژن (N): کمک به رشد میسلیوم و افزایش ظرفیت باردهی
• فسفر (P): مؤثر در فعالیت‌های متابولیکی و توسعه بهتر رشد اولیه
• پتاسیم (K): کمک به تنظیم فرآیندهای زیستی و بهبود کیفیت اندام بارده
• کلسیم (Ca): مؤثر در تعادل بستر و بهبود کیفیت خاک پوششی
• منیزیم (Mg): کمک به فعالیت آنزیمی و رشد مناسب
• گوگرد (S): نقش در ساخت ترکیبات پروتئینی
• آهن، روی، منگنز، مس: عناصر کم‌مصرف مؤثر در فعالیت آنزیمی و رشد متعادل میسلیوم

2-نوع‌های کود مناسب

• کودهای آلی: کود مرغی فرآوری‌شده، کود اسبی، کلش گندم، سبوس گندم، کمپوست آلی
• کودهای شیمیایی: اوره، سولفات آمونیوم، سوپرفسفات، سولفات پتاسیم، گچ کشاورزی
• کودهای میکروبی: فعال‌کننده‌های زیستی کمپوست، باکتری‌های مفید تجزیه‌کننده مواد آلی، مکمل‌های زیستی بستر

3-برنامه کود‌دهی قارچ از آماده‌سازی بستر تا برداشت

آماده‌سازی کمپوست

• زمان اجرا: پیش از بذرزنی
• هدف: تأمین ماده آلی و عناصر پایه
• نوع و مقدار مصرف: کود اسبی یا مواد آلی پایه: ۲۰ تا ۳۰ تن/هکتار + کود مرغی فرآوری‌شده: ۳ تا ۵ تن/هکتار + گچ کشاورزی: ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلوگرم/هکتار

تخمیر و اصلاح بستر

• زمان اجرا: طی دوره ساخت کمپوست
• هدف: تعادل نیتروژن و بهبود کیفیت بستر
• نوع و مقدار مصرف: اوره: ۵۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم/هکتار یا سولفات آمونیوم: ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم/هکتار

بذرزنی (اسپان‌زنی)

• زمان اجرا: شروع کشت
• هدف: استقرار مناسب میسلیوم
• نوع و مقدار مصرف: اسپان استاندارد: ۷۵ تا ۱۰۰ گرم/کیسه یا بر اساس فرمول واحد تولیدی

رشد میسلیوم

• زمان اجرا: پس از بذرزنی تا سفیدشدن بستر
• هدف: تقویت رشد یکنواخت میسلیوم
• نوع و مقدار مصرف: در این مرحله معمولاً کوددهی مستقیم انجام نمی‌شود؛ فقط تنظیم رطوبت و دما انجام می‌گیرد

افزودن خاک پوششی

• زمان اجرا: پس از رشد کامل میسلیوم
• هدف: تحریک تشکیل اندام بارده
• نوع و مقدار مصرف: خاک پوششی غنی‌شده + کربنات کلسیم: ۲۰۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم/هکتار

شروع پین‌دهی

• زمان اجرا: آغاز تشکیل اندام بارده
• هدف: افزایش یکنواختی و کیفیت محصول
• نوع و مقدار مصرف: محلول‌پاشی یا آبیاری مکمل‌های مجاز زیستی در صورت نیاز: ۱ تا ۲ لیتر/هکتار

دوره برداشت

• زمان اجرا: طی فلش‌های برداشت
• هدف: حفظ توان بستر و تداوم باردهی
• نوع و مقدار مصرف: مکمل‌های آلی یا زیستی مجاز در واحدهای صنعتی، طبق دستور تولیدکننده: ۱ تا ۲ لیتر/هکتار

پایان برداشت

• زمان اجرا: پس از اتمام دوره تولید
• هدف: آماده‌سازی برای تخلیه و استفاده مجدد از بقایا
• نوع و مقدار مصرف: تخلیه کمپوست مصرف‌شده و استفاده از آن به‌عنوان کود آلی در مزرعه: ۱۰ تا ۲۰ تن/هکتار

4-مقادیر دقیق کود برای هر دوره رشد

نوع ماده یا کود: مواد آلی پایه کمپوست
مقدار مصرف: ۲۰ تا ۳۰ تن/هکتار

نوع ماده یا کود: کود مرغی فرآوری‌شده
مقدار مصرف: ۳ تا ۵ تن/هکتار

نوع ماده یا کود: گچ کشاورزی
مقدار مصرف: ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلوگرم/هکتار

نوع ماده یا کود: اوره
مقدار مصرف: ۵۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم/هکتار

نوع ماده یا کود: سولفات آمونیوم
مقدار مصرف: ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم/هکتار

نوع ماده یا کود: سوپرفسفات
مقدار مصرف: ۵۰ تا ۸۰ کیلوگرم/هکتار

نوع ماده یا کود: سولفات پتاسیم
مقدار مصرف: ۵۰ تا ۷۵ کیلوگرم/هکتار

نوع ماده یا کود: کربنات کلسیم برای خاک پوششی
مقدار مصرف: ۲۰۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم/هکتار

نوع ماده یا کود: مکمل زیستی مایع
مقدار مصرف: ۱ تا ۲ لیتر/هکتار

نوع ماده یا کود: اسپان مصرفی
مقدار مصرف: ۷۵ تا ۱۰۰ گرم/کیسه

نوع ماده یا کود: رطوبت مناسب بستر
مقدار مصرف: ۶۵ تا ۷۰ %

نوع ماده یا کود: رطوبت مناسب خاک پوششی
مقدار مصرف: ۷۰ تا ۸۰ %

5-مقدار مصرف تقریبی در مقیاس گیاه

در پرورش قارچ، مصرف کود معمولاً بر اساس بستر، سالن یا سطح تولید محاسبه می‌شود، نه به‌صورت مستقیم برای هر گیاه. با این حال در مقیاس کوچک یا بسته‌ای، می‌توان از برآوردهای زیر استفاده کرد:

• اسپان برای هر کیسه کشت
  مقدار تقریبی: ۷۵ تا ۱۰۰ گرم/کیسه
• مکمل آلی برای هر کیسه
  مقدار تقریبی: ۵۰ تا ۱۰۰ گرم/کیسه
• کربنات کلسیم برای هر واحد خاک پوششی
  مقدار تقریبی: ۲ تا ۵ گرم/کیلوگرم خاک پوششی
• مکمل مایع زیستی
  مقدار تقریبی: ۱ تا ۲ % طبق دستور مصرف

توصیه‌های اجرایی مهم

• تعادل بستر: مهم‌ترین اصل در تغذیه قارچ، کیفیت کمپوست و تعادل مواد آلی و نیتروژن است.
• مصرف ازت: مصرف بیش از حد اوره یا سولفات آمونیوم باعث سوختگی بستر و افت کیفیت می‌شود.
• خاک پوششی: خاک پوششی باید سبک، بهداشتی، دارای رطوبت مناسب و pH متعادل باشد.
• بهداشت: استفاده از مواد اولیه سالم و ضدعفونی مناسب، از بسیاری از آلودگی‌های قارچی و باکتریایی جلوگیری می‌کند.
• رطوبت و تهویه: حتی بهترین بستر غذایی بدون رطوبت و تهویه مناسب، عملکرد مطلوب نخواهد داشت.
• مکمل‌ها: مصرف مکمل‌های زیستی و آلی باید کنترل‌شده و مطابق دستور فنی انجام شود.